Одамна, одамна, живеел еден старец кој постојано и често се прашувал во молитвата:
„Господи, дали одговараш на нашите молитви? Тука луѓето нонстоп се молат да живеат во мир и покајание, но никако не успеваат. Дали можеби нивната молитва е залудна?“
Еднаш, со овие мисли потонал во сон. И на негово изненадување, еден Ангел, целиот во сјај, го обвил во своето крило и го понел високо над земјата... Како носел сè повисоко и повисоко, звуците од Земјата станувале сè послаби и послаби. Не се слушале човечки гласови, песната, звуците, целата врева на суетниот човечки живот се смириле. Само одвреме-навреме, хармонични нежни звуци доаѓале од некаде, како звуци на далечна лаута.
Што е тоа? - прашал старецот.
- Тоа се светите молитви - одговорил Ангелот, - само тие можат да се слушнат овде!
- Но, зошто се толку тивки? Зошто се толку малку овие звуци? Еве сега, сите луѓе се молат во храмот... Ангелот го погледнал натажено.
Сакаш да знаеш?.. Погледни...
Далеку долу се гледал голем храм. Со чудотворна сила, неговите ѕидови се отворија и старецот можеше да види сè што се случуваше внатре. Храмот секогаш беше полн со луѓе. Голем хор можеше да се види на клиросот. Свештеник во одора беше во олтарот. Службата течеше! Каква служба - беше невозможно да се каже бидејќи не се слушал никаков звук.
Се гледаше како, стоејќи на левиот клирос, читачот читаше нешто брзо-брзо, мрморејќи, но зборовите не допираа горе.
На проповедницата брзо излезе ѓакон со висок раст, ја измазни косата со остро движење, потоа го крена својот орар, ја отвори устата широко и… никаков звук! Пред хорот, диригентот го рашири музичкиот текст: хорот се подготвуваше да пее.
„Да, ќе го слушнам хорот…“ – помисли старецот.
Диригентот даде интонација, ги крена рацете и даде знак за почеток, но како и претходно - владееше целосна тишина. Беше доста чудно да се гледа сето тоа: диригентот мавташе со рацете, даваше такт со ногата, басовите поцрвенеа од напор, тенорите запнуваа, кревајќи ги главите високо, сите отвораа уста, но немаше песна.
„Што е ова?“ – помисли старецот. Го сврти погледот кон луѓето што се молеа. Беа во голем број, на различна возраст и социјален статус: мажи и жени, стари и млади, господа и обични селани. Сите се прекрстуваа, се поклонуваа, многумина шепотеа, но ништо не се слушаше. Целата црква беше нема.
Зошто е вака? - праша старецот.
- Да слеземе долу, и ти ќе видиш и ќе разбереш... - одговорил Ангелот.
Брзо и невидливо заостанатите во храмот, слегле во самиот храм. Една обично облечена жена стоеше напред и се чинеше дека се моли сесрдно. Ангелот ѝ се приближи и тивко ја допре со раката... И одеднаш старецот го виде нејзиното срце и ги разбра нејзините мисли.
„Ах, таа проклета жена!“ – си мислеше таа. – Повторно е во нова облека! Мажот - пијаница, децата - невоспитани, а нејзе не ѝ е гајле!.. Само се дотерува!..“
Понатаму, стоеше еден добро облечен господин, замислено гледајќи го иконостасот. Ангелот го допре за градите, а неговите тајни мисли му беа откриени на старецот:
„…Ужасно разочарување! Колку лошо тргував… Изгубив илјада, можеби илјада и пол…“
Еден млад човек стоеше понатаму. Тој повеќе не се молеше, постојано гледаше налево, каде што стоеја жените, црвенеејќи се и префрлајќи се од една нога на друга. Ангелот го допре, а старецот му ги прочита мислите: „Ах, колку е добра Марија!.. Сè е убаво кај неа: таа е убава и има добра работа… Таква жена би сакал! Дали таа би ме сакала?“
Ангелот допрел уште многумина, и сите беа со слични мисли, празни, световни. Тие стоеја пред Бога, но не размислуваа за Бога. Само изгледаше како да се молат.
– Разбираш ли сега? – праша Ангелот. –
Таквите молитви не допираат до нас. Затоа изгледа така – сите навистина се неми… Во тој момент, јасно се слушнало едно детско гласче:
– Господи! Ти си добар и милостив… Спаси ја, помилуј ја, излечи ја мојата сирота мајка!..
Во аголот, на колена, припиено до ѕидот, стоеше едно мало момче. Солзи му светкаа во очите. Се молеше за својата болна мајка. Ангелот го допре и старецот го виде срцето на детето. Таму имаше грижа и љубов.
– Еве една молитва што допира до нас! – рече Ангелот.
Ете затоа нашите лицемерни, чисто формални молитви не стигнуваат до Бога и не вродуваат со плод.
