Насилни протести се шират низ Иран: Зградата на државната телевизија е во пламен(ВИДЕО)

8.01.2026
vesnik-fb-blue
vesnik-twitter-blue
Насилни протести се шират низ Иран: Зградата на државната телевизија е во пламен(ВИДЕО)

Сателитските снимки открија дека зградата на Клубот на млади новинари (YJC), филијала на државната медиумска служба, е во пламен.

Снимките од социјалните медиуми покажуваат неколку згради во пламен покрај пат во Исфахан. Иако причината за пожарот не е официјално потврдена, нападите врз симболите на државната пропаганда станаа почести за време на немирите вечерва.

Насилни судири меѓу антивладините демонстранти и безбедносните сили избувнаа вчера на неколку локации низ Иран, а бранот немири поттикнат од тешката економска криза продолжува единаесетти ден. 

Полуофицијалната иранска новинска агенција Фарс, блиска до Револуционерната гарда, објави дека во градот Лордеган на југозападот од земјата, вооружени лица убиле двајца полицајци, пишува Би-Би-Си.

Ескалација на насилството низ целата земја

Видео снимки што прикажуваат напнати конфронтации и пукања циркулираат на социјалните мрежи. Снимки од неколку области покажуваат како безбедносните сили пукаат со огнено оружје и солзавец кон демонстрантите, од кои некои возвраќаат со фрлање камења. Според податоците од Агенцијата за човекови права на САД (HRANA), протестите се проширија во 111 градови и места во сите 31 иранска провинција.

Агенцијата наведува дека најмалку 34 демонстранти и четворица припадници на безбедносните сили се убиени во немирите, додека 2.200 лица се уапсени. Би-Би-Си Персиј го потврди идентитетот на 21 починато лице, додека иранските власти официјално ја објавија смртта на пет припадници на безбедносните сили.

Економската криза како повод

Протестите започнаа на 28 декември кога трговците во Техеран излегоа на улиците за да го изразат својот гнев поради драстичниот пад на вредноста на националната валута, ријалот, во однос на американскиот долар.

Во изминатата година, вредноста на ријалот падна на рекордно ниско ниво, а инфлацијата достигна 40 проценти, што е последица на санкциите поради иранската нуклеарна програма, како и лошото управување и корупцијата.

Студентите набрзо се придружија на протестите, а немирите се проширија и во други градови. Толпата често извикуваше слогани против врховниот лидер, ајатолахот Али Хамнеи, а понекогаш изразуваше поддршка за Реза Пахлави, протераниот син на последниот шах на Иран.

Жаришта на протестите

Во среда, на социјалните мрежи се појавија снимки, потврдени од BBC Persian, на кои се гледаат демонстранти кои се собираат во градот Казвин, северозападно од Техеран, извикувајќи слогани како „Смрт на диктаторот“, осврнувајќи се на врховниот лидер Али Хамнеи, и „Да живее шахот“.

Видеата од пристанишниот град Бандар Абас, на брегот на Персискиот Залив, ги прикажуваат демонстрантите како скандираат „Полиција, поддржете нè, ​​поддржете нè“, пред да бидат растерани од безбедносните сили.

Судири и скандирања во чест на династијата Пахлави

Во шиитскиот свет град Машхад, на североистокот од земјата, демонстрантите се судрија со безбедносните сили и ги принудија да се повлечат. Друго видео ја прикажува толпата како скандира слогани во поддршка на династијата Пахлави, која беше соборена од Исламската револуција во 1979 година.

Доцна попладне, голем протест се одржа и во југозападниот град Абадан, во близина на границата со Ирак. Снимките потврдени од BBC Persian покажуваат извици „Топови, тенкови, петарди! Мулите треба да бидат надвор“, јасна порака до иранското свештеничко раководство.

Други снимки, направени од балкон во градот, се чини дека ги прикажуваат безбедносните сили како пукаат додека се повлекуваат од налетот на демонстрантите кои фрлаат камења и други предмети кон нив.

Солзавец, мртви полицајци и ограничен пристап до медиумите

Додека се стемнуваше, безбедносните сили беа снимени како користат солзавец за да го растераат протестот во Алигударз, друг западен град, откако толпа се собра на градскиот плоштад скандирајќи „Народно востание, да живее!“.

Во Лордеган, според државната агенција Фарс, двајца полицајци беа убиени за време на протестот во среда. Агенцијата соопшти дека полицајците, кои ги именуваше како Хадија Азарсалим и Мослем Махдавинасаб, беа убиени од „вооружени лица“ кои беа дел од група што ја опиша како „бунтовници“.

Овие обвинувања не можеа веднаш да бидат независно потврдени бидејќи Би-Би-Си и другите меѓународни медиуми или немаат дозвола да известуваат од Иран или, доколку имаат, се соочуваат со строги ограничувања за движење и работа.

Сепак, Лордеган веќе беше место на насилни судири за време на сегашните немири, при што двајца демонстранти беа убиени таму минатиот четврток.

Владата вели: Правете разлика помеѓу демонстрантите и бунтовниците

По состанокот на кабинетот во среда, потпретседателот за извршни работи Мохамед Џафар Каемпанах изјави дека претседателот Масуд Пезешкијан наредил да не се преземаат „безбедносни мерки“ против мирните демонстранти.

„Оние кои носат огнено оружје, ножеви и мачети и напаѓаат полициски станици и воени објекти се бунтовници и ние мора јасно да ги разликуваме демонстрантите од бунтовниците“, додаде тој.

Државните медиуми, исто така, објавија дека владата почнала да исплаќа нов месечен надоместок од околу 7 до 71 милион долари за граѓаните за да го ублажи ударот од високите трошоци за живот.

Во исто време, шефот на судството, Голамхосеин Мохсени Еџеи, им рече на полициските команданти дека ќе се спроведат „брзи“ кривични постапки против „бунтовниците“ и ќе бидат изречени казни кои ќе дејствуваат како одвраќање.

Хамнеи, Трамп и заканите за интервенција

Врховниот лидер Хамнеи, кој има врвна моќ во Иран, во саботата изјави дека властите треба да „разговараат со демонстрантите“, но и дека „на бунтовниците треба да им се покаже каде им е местото“.

Неговите забелешки дојдоа откако американскиот претседател Доналд Трамп се закани дека САД ќе интервенираат доколку иранските безбедносни сили убијат мирни демонстранти. „Вооружени сме и подготвени“, рече Трамп.

Д-р Санам Вакил, директорка на програмата за Блискиот Исток во лондонскиот тинк-тенк „Чатам Хаус“, изјави за Би-Би-Си дека протестите брзо добија политички карактер и беа водени од длабоко вкоренето незадоволство кај јавноста.

„Луѓето се презаситени од сè. Тие немаат перспектива за иднината. Секојдневниот живот станува сè потежок“, рече таа. „Ако има поголем моментум и ако повеќе луѓе се истурат на улиците, протестите ќе станат посериозни и, се разбира, тогаш одговорот на властите ќе биде понасилен“.

Страв од пожестока репресија и сеќавање на 2022 година.

Садег Зибакалам, професор по политички науки на Универзитетот во Техеран, за Би-Би-Си изјави дека иранските власти би можеле да избегнат пожестока репресија токму поради заканите на Трамп.

„Некои ирански лидери - команданти на Револуционерната гарда и безбедносните сили - можеби овој пат ќе бидат повнимателни и нема да брзаат да ја потиснат толпата, плашејќи се дека тоа би можело да предизвика американска интервенција“, рече тој.

Овие протести се најсилните и најраспространетите од востанието во 2022 година, кое избувна по смртта на Махса Амини, млада Курдка која почина во притвор откако беше уапсена од полицијата за морал поради наводно неправилно носење хиџаб.

Според организациите за човекови права, за време на насилното задушување на тие протести, безбедносните сили убија повеќе од 550 луѓе, а околу 20.000 луѓе беа приведени.

© vesnik.com, правата за текстот се на редакцијата