Економист: САД сакаат да му понудат на Гренланд договор за слободна асоцијација

6.01.2026
vesnik-fb-blue
vesnik-twitter-blue
Економист: САД сакаат да му понудат на Гренланд договор за слободна асоцијација

Британскиот весник наведува дека американските претставници разговарале за можноста да му понудат на островот таканаречен Договор за слободна асоцијација (COFA), модел на соработка што би му овозможил на САД значително да го прошири своето воено и безбедносно присуство на овој арктички остров.

Меѓутоа, таков потег предизвикува отворено противење на Данска, во која Гренланд е автономна територија. Медиуми: САД сакаат да му понудат на Гренланд договор за слободно здружување

Економист наведува дека Вашингтон анализира договори слични на оние што САД ги имаат со одредени мали држави во Тихиот Океан.

Според договорот COFA, државите потписнички ѝ даваат на американската војска ексклузивен пристап до нивните територијални води и воздушен простор, додека им ги негираат таквите права на другите сили.

За возврат, САД обезбедуваат економска и финансиска помош, трговија без царина и долгорочни безбедносни гаранции.

Властите во Копенхаген му соопштија на Вашингтон дека веќе има американска воена база во Гренланд и дека постојните договори не го ограничуваат бројот на американски војници, а секое значително зголемување на военото присуство би барало согласност од Данска, што во моментов е неизвесно, според британскиот весник.

Според истиот извор, американските претставници се обиделе да воспостават директни контакти со владата на Гренланд, заобиколувајќи ги данските власти, но таквите обиди досега биле неуспешни.

По воената операција во Венецуела, американскиот претседател Доналд Трамп во неделата го изрази ставот дека на САД им е потребен Гренланд, наведувајќи ја стратешката важност на островот за националната безбедност.

Данската премиерка Мете Фредериксен оцени дека изјавите на Доналд Трамп за желбата САД да ја преземат контролата врз Гренланд треба да се сфатат сериозно.

Фредериксен изјави дека евентуалниот американски напад врз Гренланд би значел крај на НАТО и на безбедносниот поредок воспоставен по Втората светска војна.

© vesnik.com, правата за текстот се на редакцијата