Ова би бил прв пат по повеќе од 150 години ликот на жив човек да се појави на американската валута, пишува „Вашингтон пост“.
Почнувајќи од минатата година, двајца службеници за политика во Министерството за финансии, американскиот благајник Брендон Бич и неговиот виш советник Мајк Браун, постојано ги повикуваа вработените во Бирото за гравирање и печатење да подготват прототипови на банкноти. Според вработениот, овој потег предизвикал загриженост бидејќи федералниот закон дозволува само починати лица да се појавуваат на банкноти.
Предлог со ликот на Трамп
Како дел од тој напор, Бич доставил нацрт-дизајни за банкнотата до вработените во бирото во август и септември 2025 година. Еден предлог го прикажувал ликот на Трамп во центарот на банкнота од 250 долари, помеѓу потписите на претседателот и секретарот за финансии Скот Бесент.
Британскиот сликар Иан Александар изјави за „Вашингтон пост“ дека го создал планот и го разговарал со Трамп. Во него се вели дека Трамп одобрил промени во оригиналниот дизајн, вклучително и додавање на боите на американското знаме и лого за 250-годишнината од основањето на Соединетите Американски Држави.
Последниот пат кога ликот на жив човек се појавил на американската валута бил во 1866 година, по што бил забранет бидејќи сликата на службеник на Министерството за финансии се појавила на банкнотата од 5 центи. Предлог-закон што ќе дозволил сликата на Трамп да се појави на банкнотата од 250 долари бил поднесен во Конгресот минатата година, но заглавил во процедура.
Директорката предупредила на пречки, па затоа била отпуштена
Министерството за финансии објавило дека печатницата спроведува „соодветно планирање и длабинска анализа“ како одговор на предложениот закон. Тие рекле дека канцеларијата проактивно работи на производство на комеморативна банкнота од 250 долари за годишнината од основањето на Соединетите Американски Држави доколку законот биде усвоен.
Но, директорката на печатницата Патриша Солимен и другите членови на персоналот постојано им објаснувале на Бич и Браун дека постојат правни и процедурални пречки за производство на банкнотата и дека процесот ќе трае со години подолго отколку што замислувале, рекле четворицата вработени.
„Таа им кажа дека немаме овластување да го сториме тоа. Не можеме да продолжиме со тоа, а сите засегнати страни сè уште не се ни состанале за да разговараат за следните чекори“, рече еден вработен. Тој додаде дека често се потребни шест до осум години за да се произведе нова банкнота, особено онаа со толку голема вредност.
На 27 април, Министерството за финансии одеднаш ја отпушти Солимена. Во својата проштална порака до колегите, таа напиша дека заминува „со тешко срце“ и дека трансферот „не бил нејзин избор“. Таа исто така изјави дека „никогаш не ги жртвувала своите вредности или карактер, ниту вредностите и карактерот на организацијата“. Солимена не ги наведе причините за отпуштањето и не одговори на повиците за коментар.
Потписот на Трамп на банкнотите од 100 долари
Во меѓувреме, Браун, поранешен висок советник на Бич, е именуван за вршител на должноста директор на канцеларијата. Министерството за финансии тврди дека Бич „никогаш не побарал од персоналот да го испечати законот пред да биде усвоен од Конгресот“ и одби да коментира за отпуштањето на Солимена. Белата куќа не одговори на барањата за коментар.
Солимен и нејзиниот персонал се согласија на друго барање од администрацијата: печатење банкноти од 100 долари со потпис на Трамп. Според четворица вработени, тие банкноти, први во американската историја потпишани од актуелен претседател, моментално се печатат во објектот во Вашингтон.
„Врз основа на препораката на американскиот благајник Брендон Бич, секретарката Бесент ќе ги признае историските достигнувања на нашата голема земја и претседателот Трамп со додавање на неговиот потпис на валутата“, соопшти Министерството за финансии.
Иако ниеден закон не забранува печатење банкноти со потпис на Трамп, експертите за американски валути велат дека производството на банкнота од 250 долари со ликот на претседателот би било спротивно на постојните закони. Еден закон наведува дека само „починато лице“ може да се прикаже на американската валута, додека друг наведува кои апоени може да ги произведува канцеларијата.
Експерти: Тоа не се случува преку ноќ
Лари Р. Феликс, поранешен директор на канцеларијата, рече дека „банкнотата од 250 долари не е законски овластена“ без одлука на Конгресот. А уметникот Александар потврди дека му било кажано дека за таква банкнота е потребен закон.
Експертите додаваат дека дизајнирањето и печатењето на секоја нова банкнота бара обемна координација со Федералните резерви, Тајната служба и приватните партнери. Феликс рече дека дизајнирањето и производството на банкнотата од 100 долари, со десетици безбедносни карактеристики против фалсификување, траело повеќе од една деценија.
„Овие луѓе мислат дека можете да испечатите нешто преку ноќ и дека ќе функционира на банкоматот. Тоа е едноставно лудо“, рече еден вработен. „Потребни се години и години за да се произведат тие банкноти за да бидат сигурни за јавноста.“
Прослава на 250-годишнината од САД
Иницијативата за создавање банкнота од 250 долари се совпаѓа со плановите на администрацијата на Трамп за прослава на 250-годишнината од Америка. Трамп предложи, меѓу другото, изградба на Триумфална Порта висока 250 стапки на Националните гробишта Арлингтон и „Градина на хероите“ во Вашингтон со 250 статуи.
Во февруари 2025 година, претставникот Џо Вилсон поднесе закон со кој ќе му се наложи на секретарот за финансии да печати банкноти од 250 долари на Федералните резерви со портретот на Трамп. Предлогот беше упатен до Комитетот за финансиски услуги на Претставничкиот дом, но никогаш не се одржа расправа.
Во јануари, претставникот Енди Бар објави фотографија на платформата X од него и Бич како држат нацрт-закон со боите на знамето и логото „250“. Александар потврди дека тоа е дизајн што го создал по повратните информации од Трамп. Тој вели дека предложил тема за „ослободување на жените“ за грбот со Бетси Рос, шивачка која изработувала знамиња за време на Американската револуција.
