На почетокот на 1990-тите, јапонската градежна компанија Taisei претстави идеја што и денес звучи речиси неверојатно. Тоа не беше само едноставен масивен облакодер, туку вештачки град сместен во Токискиот залив, кој целосно ќе ја промени идејата за тоа колку висока и голема може да биде една зграда.
Директно инспириран од планината Фуџи
Сепак, важно е веднаш да се нагласи едно нешто - X-Seed 4000 не беше проект што компанијата всушност имаше намера да го реализира. Тоа беше визионерски концепт кој се обиде да покаже како би можела да изгледа екстремно голема урбана структура на иднината и каде би можеле да лежат границите на тогаш замисливата градежна технологија.
Дизајнот на оваа неверојатна зграда беше монументален, благо речено.
Според концептот на Јапонците, зградата би достигнала неверојатна висина од четири километри (!), што ја прави убедливо највисоката самостојна структура некогаш замислена од човекот.
Нејзиниот надворешен облик беше директно инспириран од планината Фуџи. Интересно е што структурата би била околу 224 метри повисока од самата планина Фуџи, која достигнува 3.776 метри на својот врв.
Зградата би имала масивна основа широка приближно шест километри и би била дизајнирана за областа на Токискиот Залив.
За споредба, денешните највисоки облакодери би изгледале речиси минијатурни во споредба со оваа замислена структура. X-Seed 4000 би бил толку голем што всушност има повеќе смисла да се гледа како вертикален град, а не како класичен облакодер.
Неговата огромна пирамидална форма не била само обид да се создаде спектакуларна силуета. Широката основа и постепеното стеснување кон врвот требало да бидат клучни за организацијата и стабилноста на структурата, која би се протегала четири километри над земјата.
Самата големина на зградата би претставувала огромен предизвик, бидејќи структурата би морала да ја издржи сопствената тежина, но и да ги издржи ефектите од ветерот, земјотресите и другите сили карактеристични за областа на Токио.
Се проценува дека изградбата на таков гигант бара повеќе од три милиони тони челик.
Броевите поврзани со проектот се толку големи што X-Seed 4000 е сè уште еден од најпознатите примери на таканаречената мегаархитектура - проекти кои повеќе личат на футуристички визии отколку на згради кои можат едноставно да се пренесат од планови во реалниот свет.
За разлика од конвенционалните облакодери, X-Seed 4000 беше замислен како огромен урбан комплекс во кој луѓето би можеле да живеат, работат и да ги користат речиси сите потребни објекти без секојдневно потпирање на град на копното.
Еден од клучните предизвици би била атмосферата, објавува 24sata.hr.
Нова форма на урбан простор
На надморска височина од четири километри, условите не се исти како на нивото на морето, а ветерот, температурата и воздушниот притисок се менуваат со висината. Затоа, внатрешните простори би морале внимателно да се дизајнираат за да им обезбедат на луѓето стабилни и удобни услови за живот.
Оваа комбинација на архитектура, инфраструктура и контрола на внатрешната средина е една од причините зошто X-Seed 4000 би претставувал технолошки предизвик без преседан во вистинската градба.
Проектот предвидуваше и употреба на обновливи извори на енергија, вклучително и сончева енергија. Огромната површина на структурата и нејзината локација над Токискиот Залив би обезбедиле потенцијал за производство на големи количини на енергија.
Сепак, важно е да се нагласи дека деталите на енергетскиот систем се разликуваат во различните верзии на проектот и дека не сите елементи биле разработени на ниво на самиот проект за имплементација.
Со други зборови, X-Seed 4000 не бил замислен како обична зграда со неколку илјади станови. Идејата била да се создаде сосема нова форма на урбан простор - еден вид вертикален град што би се протегал од нивото на морето до надморската височина на која би летале многу од денешните авиони.
Овој неверојатно амбициозен концепт предвидувал сместување помеѓу 500.000 и милион луѓе! Оваа бројка јасно покажува дека X-Seed 4000 не е наменет како елитен станбен комплекс, туку како сосема нов урбан центар.
Внатрешниот простор би морал да се подели на бројни различни зони за да функционира како вистински град. Жителите би имале пристап до станбени области, деловни објекти, продавници, рекреативни области, јавни објекти и разни институции, без да мора да го напуштаат комплексот секој ден.
Оваа идеја е можеби најфасцинантниот дел од целиот концепт
Наместо градот да се шири хоризонтално, зафаќајќи сè поголеми површини земјиште, X-Seed 4000 се обиде да замисли што би се случило ако целиот град почне да се шири речиси неверојатно високо кон небото.
Наместо градот да се шири хоризонтално, зафаќајќи сè поголеми површини земја, X-Seed 4000 се обиде да замисли што би се случило ако целиот град почне да се шири речиси невозможно високо кон небото.
За да се овозможи брзо движење низ толку огромен простор, концептот предвидуваше широк систем на лифтови и други форми на внатрешен транспорт. Некои рендери на проектот, исто така, споменуваат возови базирани на технологија на магнетна левитација, или maglev.
Таквиот систем би бил логичен одговор на фактот дека обичните лифтови и класичните коридори би биле целосно непрактични за град чии нивоа се протегаат километри во воздухот.
Затоа, X-Seed 4000 беше замислен повеќе како огромна вертикална метропола отколку како еден облакодер. Едно лице теоретски би можело да живее, да работи, да купува, да се релаксира и да користи јавни објекти во рамките на истата огромна структура.
Невиден технолошки предизвик
И покрај своите фасцинантни димензии, X-Seed 4000 никогаш не влезе ни блиску до фазата на реализација. Ова е важно да се напомене бидејќи со текот на годините често се појавуваше на интернет како да е „вистински градежен проект“ што требало да се изгради во одреден момент.
Во 2007 година, се појавија нови тврдења дека проектот можеби е реалност, но Таисеи тогаш јасно потврди дека нема планови за негова изградба.
Всушност, проектот остана онаков каков што беше од самиот почеток - исклучително амбициозен предлог што служеше за истражување на можностите за идната мегаархитектура.
Еден проблем, секако, беа парите. Проценките за цената на X-Seed 4000 достигнаа и трилион американски долари, или дури и повеќе, во зависност од методот на пресметка и претпоставките. Дури и без другите проблеми, таквата инвестиција би била речиси незамислив финансиски потфат.
Но, парите беа само дел од проблемот
Самото градење структура висока четири километри би претставувало невиден технолошки предизвик. Прашањата за огромната тежина на структурата, дејството на ветровите на различни висини, земјотресите, снабдувањето со енергија, вода и храна, транспортот, евакуацијата и секојдневното функционирање на стотици илјади или дури милион жители би требало да се решат.
А потоа се поставува прашањето за самата намена на таквата структура - ако е можно да се изгради град од оваа големина, се поставува прашањето зошто таа треба да се постави во структура висока четири километри.
Како да се одржува, како да се евакуираат луѓето во случај на голем пожар или земјотрес и како да се обезбеди дневна логистика на комплексот... Сите овие се проблеми што би барале решенија далеку над она што денешната градежна индустрија е подготвена да го понуди.
Американскиот архитект Ерик Ховелер, кој зборуваше за проектот за „Архитектонски рекорд“, исто така посочи некои многу специфични проблеми што би можела да ги предизвика таквата структура.
Зграда од оваа висина би имала огромно влијание врз движењето на воздухот околу неа, би создала големи сенки и би ги променила локалните услови во непосредната близина. Колку е повисока и поширока зградата, толку е поголемо нејзиното влијание врз просторот околу неа.
Архитектонскиот експерт Џорџ Биндер, кој исто така коментираше за X-Seed 4000, објасни дека проектот никогаш не бил наменет за непосредна изградба. Неговата примарна цел била да послужи како визија и начин Тајсеи да покаже колку далеку може да оди идната технологија.
